کشتی باچوخه بام

    کشتی باچوخه در خراسان قدمتی دیرینه دارد. این ورزش سنتی، منش پهلوانی مردم این دیار محسوب می شود. در زمانی که خبری از تفریحات امروزی نبود، کشتی باچوخه باشکوه ترین تفریح مردم بشمار می رفته است.

    این کشتی اغلب در نوروز و روزهای خاصی از سال مانند اعیاد ملی و مذهبی برگزار می شد. جمعیت زیادی از مردم در چمنزاری جمع می شدند و بدون وزن کشی، صرفا" بر اساس زور بازو به رقابت با یکدیگر می پرداختند. کسی که از فنون کشتی بهره ای داشت، اغلب از زمین پیروز خارج می شد.

    مرحوم پدرم از جمله کشتی گیرانی بود که بصورت تفننی  اقدام به این کار می کرد. من خاطرات زیادی از کشتی گرفتن او به یاد دارم. در یکی از ایام نوروز در حالی که جمعیت بی شماری در خرمنگاه "آجوقی بام" گرد هم آمده بودند، وی با زنده یاد استاد غلامعلی آهنگر سرشاخ شدند. مرحوم استاد به سبب پیشه خود که آهنگری بود، علاوه بر قدی رشید، از بر و بازوی قدرتمندی برخوردار بود. در مقابل مرحوم پدرم از قد و قامت آنچنانی برخوردار نبود. استاد خود را از پیش برنده می دانست. بر همین اساس در حالیکه پدرم را از زمین بلند کرده بود، مغرورانه از بزرگانی که در اطراف زمین به تماشای این رقابت نشسته بودند، می پرسد که حریف را در کدام قسمت بر زمین بزند. در حالیکه جمعیت او را بشدت تشویق می کردند، مرحوم پدرم با چابکی و با اجرای فنی منحصر بفرد از تله فن او خارج، او را غافلگیر و محکم بر زمین می زند. او برنده کشتی شده و جمعیت نیز به تشویق او می پردازند. این حکایت سالهای سال نقل ورزشکاران و اهالی "بام" بود. حتی همین ایام نوروز وقتی من در "بام" حضور یافته بودم، هنوز هم برخی از مردمان سرزنده و بازمانده دوران پیشین از مرحوم پدرم و کشتی آن روز او به نیکی یاد می کنند.

    این مقدمه را برای این گفتم که امسال برای دومین بار پس از سه دهه، رقابت های کشتی با چوخه "بام" هشتم فروردین ماه در زیارتگاه سلطان مصیب برگزار شد. من به اتفاق دوستم مهدی داورپناه پای پیاده مسیر 3 کیلومتری جنوب بام را در پیش گرفتیم. از رودخانه فصلی "شیون" عبور کرده و ضمن تماشای باغات مسیر، با خاطراتی از گذشته های دور همراه شدیم. بادام زارهای مسیر بی نهایت زیبا آرایش گرفته بودند. شکوفه های زیبا و رنگارنگ بهاری بسیار چشم نواز بودند. مسیری از درختان بادام، که با چشم اندازی رمانتیک، روزهای بهاری دلنشینی را برای عابران امروز رقم می‌زنند. اگرچه می‌توان گل‌ها و درختان متنوعی را در مسیر بام به زیارتگاه سلطان مصیب مشاهده نمود، اما همچنان حضور گرم و جادویی درختان بادام و شکوفه‌های صورتی و سفید آنها، میزبان اصلی نگاه مشتاق عاشقان طبیعت و زیبایی فصل بهار است.

صدهزاران/حسین نصرتی/نوروز بام 94

    یکی از معروف‌ترین اماکن دیدنی "بام" که صحنه‌ خودنمایی شکوفه‌های بادام است، "باغات گونی" می باشد. فضای گسترده "گونی" با زیبایی مسحورکننده‌ خود، فرصتی مناسب را در اختیار میهمانان و ورزشکاران قرار می‌دهد تا گرد هم جمع شده و روزی را به دور از هیاهو، به ورزش، تفریح و گشت و گذار بپردازند. مسیری که نشاط، آرامش، عطری دل انگیز و حسی خوشایند را به گردشگران هدیه کرده و خاطره‌ای خوب در ذهن آنها بر جای می‌گذارد.

    ضمن تماشای زیباییهای طبیعت بهاری این دیار، به محل برگزاری کشتی رسیدیم. جمعیت نسبتا" خوبی در این مکان تجمع کرده بودند. ما هم در گوشه ای از این مکان به تماشای این رقابت ها پرداختیم.

صدهزاران/حسین نصرتی/نوروز بام 94

صدهزاران/حسین نصرتی

    تفاوت این رقابت ها با رقابت های سالهای دور در نوع نفرات بود. در گذشته، کشتی ها کاملا" بومی برگزار می شدند، اما امروز کشتی گیرانی از شهرهای مختلف خراسان بزرگ حضور داشتند. کشتی گیران بامی باید با پهلوانان شهرهای مختلف زورآزمایی می کردند. کشتی گیرانی که در قالب تیم های حرفه ای در این ایام با کوله باری از تجربه، به شهرها و روستاهای دیگر خراسان نقل مکان می کنند تا بتوانند جوایز درنظر گرفته شده را از آن خود کنند. طبیعی است که پس از افول کشتی "بام" طی سه دهه؛ کشتی گیران "بامی" در مقابل این ورزشکاران قدرتمند که برخی از آنان دارای عناوین قهرمانی کشوری نیز هستند، شانسی نداشته باشند.

    کشتی گیران در دو بخش از زمین مشغول رقابت هستند. تماشاچیان نیز با اجرای برخی فنون سنتی، کشتی گیران را تشویق می کنند. من حس و حال کودکانه ام را نمی توانم با احساس کنونی ام مقایسه کنم، اما هر چه که بود، این رقابت ها باعث همدلی و همگرایی مردم شده بود. من به اتفاق مردمانی بی شمار، لحظات خوشی را در این مکان سپری کردیم.  

    به پایان سفر پرشکوفه و پرهیجان ورزشی امروز رسیدیم. باید پذیرفت که مردم به بهانه کشتی باچوخه، این سفر را نیز از حضور لطیف و پرطراوت خود معطر کرده و دیگر بار غلبه‌ زیبایی و میهمان نوازی خود را به اثبات رساندند.

/ 5 نظر / 48 بازدید
کلاه قرمزي 94

سلام سايت جالبي داريد به ما هم سر بزنيد http://kolahghermezi94.ir/

یک بامی

از اینکه فرهنگ مردم بام را پاسداری می کنید من و دوستانم از شماتشکر می کنیم.

محمدی

عالی بود آقای نصرتی. سال خوبی داشته باشید.

هاشمی

قلم روانی دارید و خوب توصیف کردید خدا قوت

مهدی بامی

صرف نظر از تمام زیبایی ها و جذابیت های گردشگری و فرهنگی و اجتماعی این پست؛ یه نکته ای به نظرم رسید. مطمئناً همه قبول دارن که ورزش چه اثرات مثبتی بر سلامتی روان و کالبد آدم داره. به طور مثال توی عکس آخر، نفر سمت راست که لباسش رفته بالا و ورزیدگی عضلات فیله ی کمر این پهلوون به روشنی پیداست رو در نظر بگیرید، به نظرم خیلی بعیده این دوستمون به گودی کمر، دیسک یا بیماری های دیگه ی ستون فقرات مبتلا بشه! یا دست چپش رو ببینید که تحت فشاره، اون ساعد و پشت بازو مثل ستون داره مقاومت میکنه! ماشاءالله! سر شاخ شدن با این عزیزان جربزه میخواد! خدا قوت. البته نفر مقابلش و پهلوانان دیگه هم چیزی کم ندارن. یکی از دوستانم مبتلا شده به دیسک کمر. ازش خواستم از پزشکش راههای پیشگیری از آسیب های ستون فقرات رو بپرسه. دکتر در یک کلام فرموده بودن: ورزش، به طور خاص برای ستون فقرات: تقویت عضلات فیله کمر و شکم+نشستن و ایستادن و راه رفتن و بلند کردن اجسام به طور صحیح.